de toneelcentrale
toneeluitgeverij
logo2.jpg

Equus
Shaffer, Peter

Catalogus nummer: 1698
Aantal dames: 3
Aantal heren: 8
Genre: toneelspelen
avondvullend

De psychiater Martin Dysart krijgt een patiënt in zijn praktijk, die een afschuwelijke daad heeft begaan. Het is de 17-jarige Alan Strang, die met een stalen spijker zes paarden de ogen heeft uitgestoken. Door gesprekken met hem, met zijn ouders en met manegehouder Harry Dalton probeert Dysart de voorgeschiedenis te reconstrueren, die tot de daad leidde. Daarbij worden vroegere gebeurtenissen niet alleen verteld, maar ook deels (na-)gespeeld. Uit gesprekken met zijn ouders blijkt, dat paarden al vroeg Alans fantasie moeten hebben geprikkeld. Volgens Alans vader hebben de bijbelverhalen die zijn godsdienstige vrouw Dora voorlas, daarbij een sterk negatieve invloed uitgeoefend. Zo trof hij zijn zoon een keer knielend aan voor een grote plaat van een paard in zijn slaapkamer. Later blijkt Alan daadwerkelijk een soort paardgod te vereren: Equus (letterlijk: paard). Deze Equus is volgens hem geteugeld en geketend vanwege de zonden van de wereld. Alan echter zal door hem gered worden. In een nagespeelde scène probeert Alan met zijn lievelingspaard Nugget één te worden. Dysart wordt door de behandeling van Alan met zijn eigen, persoonlijke problemen geconfronteerd. Hij voelt het als verwijt, dat hij thuis bij de haard met een ongelukkig huwelijk zit, terwijl Alan tenminste echt hartstochtelijk heeft geleefd en geloofd in iets. Uiteindelijk blijkt Jill, een meisje dat Alan kent van de manege waar hij in het weekend werkt, een doorslaggevende rol in de gebeurtenissen te hebben gespeeld. Alan is met haar naar een naaktfilm geweest, waar ze ook de -vanaf dat moment angstige- vader van Alan ontmoetten. Als Jill en Alan na afloop naar de paardestallen gaan om met elkaar de liefde te bedrijven, mislukt dat. Steeds zal Alan in de liefdesdaad falen, omdat de witte paardeogen van Equus hem tot in eeuwigheid zullen zien. In razernij steekt hij de inmiddels aanwezige manegepaarden de ogen uit. Dysart besluit dat zijn beroep in feite gebaseerd is op een mysterie dat hij graag volledig zou willen begrijpen. Dit is echter onmogelijk. Het enige wat hij kan doen, is het eer bewijzen.Voor zijn stuk 'Equus' (1973) baseerde de Engelse auteur Peter Shaffer (1926) zich op een werkelijk gebeurde misdaad. Zijn bedoeling was om op het toneel de geestelijke wereld voelbaar te maken, van waaruit een dergelijke daad begrijpelijk wordt. Volgens sommigen geeft hij daarmee tevens kritiek op de schijnordening binnen de psychiatrie. Als psychiater is het Dysarts taak te proberen om zijn patïenten (weer) meer 'aangepast' te maken aan de maatschappij. Hij twijfelt er echter steeds sterker aan of het wel zo goed is een eind te maken aan het lijden, de fantasieën en liefdesgevoelens van de puber Alan.



NAAR MIJN ZICHTZENDING>